پارک بازاریابی ایران

مراحل انجام تحقیقات بازاریابی

در گذشته هدف از انجام تحقیقات بازار، یافتن راه و روشی به منظور ارتقای حجم فروش در شرکت ها بود. پس از مدتی این دیدگاه بهبود یافت و هدف از تحقیقات بازار و بازاریابی درک و فهم نیاز مشتریان شد.

بدین ترتیب محققان و پژوهشگران بازار، ممیزی فروشگاه ها، کاهش موجودی انبارها و خواست مصرف کنندگان را به منظور عرضه اطلاعات ضروری جهت حرکت و فروش بیشتر محصولات مورد توجه قرار می دانند.

در طول زمان مدیران بازاریابی به طور فزاینده ای اهمیت درک و فهم خریداران و مشتریان را تشخیص دادند و مواردی از قبیل مشاهده در حین خرید، بررسی نحوه مصرف، تحقیقات گروه کانون، تحقیقات پیمایشی و … جهت تحقیق در خصوص بازار رواج یافت.

پارک بازاریابی ایران با در اختیار داشتن اعضای هیئت علمی و محققان در سطح کشور امکان ارائه تحقیقات بازاریابی را با بالاترین استانداردها در اختیار صنایع مختلف قرار داده است.

اعتقاد کلیه مشاوران و اساتید بازاریابی در سراسر دنیا بر این است که انجام تحقیقات بازار و بازاریابی به منظور برنامه ریزی و اعمال فرایند بازاریابی حیاتی است و بدون انجام تحقیقات بازار و شناسایی رفتار مصرف کننده نمی توان تصمیمات بازاریابی مناسبی اتخاذ نمود. در صورت عدم بکارگیری اطلاعات ناشی از تحقیقات بازار، وقت و منابع زیادی به هدر می رود.

shadow1

 انواع تحقیقات بازاریابی : تحقیقات بازاریابی به سه قسم كلی تقسیم می‌شود:

v    تحقیقات بازاریابی کتابخانه ای [1]

v    تحقیقات بازاریابی کیفی [2]

v    تحقیقات بازاریابی کمی [3]

تعاریف و رویه های تحقیقات بازاریابی

1-   تحقیقات بازاریابی کتابخانه ای : بیشتر پروژه‌های مربوط به تحقیقات بازاریابی با تحقیقات كتابخانه‌ای آغاز می‌شوند. این مرحله کاملاً ضروری است و از طریق آن می‌توان تعریف مناسبی از مشکل یا مساله به دست آورد. در این نوع تحقیق ابتدا مشکل را تعریف کند و سپس فرضیه‌هایی ارائه دهد که از طریق طرح‌های تحقیقاتی رسمی‌تر ارزیابی شود. شایان ذکر است که در تحقیق اکتشافی طرح تحقیق رسمی وجود ندارد. این مرحله چندان علمی به نظر نمی‌رسد.از آنجا که هدف تحقیق اکتشافی مشخص کردن مشکل اصلی است، پژوهشگر باید از تعدادی روش‌های غیررسمی برای تعریف مشکل استفاده کند که لازمه آن قدرت تصور و انعطاف‌پذیری است. با اینکه در مطالعه اکتشافی از روش‌های غیررسمی استفاده می‌شود، این مطالعات از اهمیت بسیاری برخوردار است.

روش‌های طرح  تحقیقات بازاریابی کتابخانه ای عبارتند از: بررسی مقالات و کتب موجود، پرسش از افراد متخصص و متبحر و بررسی چند مورد برگزیده مانند پایگاه‌های اطلاعات دولتی از قبیل سازمان توسعه تجارت ایران و سازمان كمرك و . . .  نتیجه تحقیقات كتابخانه‌ای فهم بهتر موضوع می‌باشد.

 

2- تحقیقات بازاریابی کیفی : تحقیقات کیفی، بخش عمده‌ای از تحقیقات علمی در علوم مختلف به خصوص در علوم اجتماعی و بازاریابی را تشکیل می‌دهد. هدف عمدۀ تحقیقات کیفی، بدست آوردن اطلاعات عمیق و درونی دربارۀ رفتارهای انسانی و دلایل حاکم بر این رفتارها است

یک تحقیق کیفی بیشتر به دنبال چرایی تصمیمات و اعمال انسان‌ها است تا اینکه بداند چگونه، کجا و چطور و چه زمانی تصمیم گرفته‌شده‌است. معمولاً تحقیقات کیفی دارای نمونه‌های محدودی هستند

از روش‌های متداول در تحقیقات بازاریابی کیفی می‌توان به مصاحبه‌های عمیق[4]، گروه کانون[5]، تکنیک‌های فرافکن، طوفان مغزی[6] و مشاهده[7]  اشاره کرد.

 

3- تحقیقات بازاریابی کمی : در تحقیقات كمی از روش‌هایی استفاده می‌شود كه بتوان نتایج را اندازه‌گیری كرد. این روش‌ها بر پایه تحقیقات پیمایشی قرار دارد كه اغلب از نمونه‌هایی بیش از صد نفر استفاده می‌شود. اغلب صاحب‌نظران بر این باورند كه باید نخست با استفاده از روش‌های كیفی و كتابخانه‌ای از دیدگاه و نظرات افراد آگاه شده و سپس درصدد ارائه اعداد و ارقام برآمد. بنابراین شاید بهترین راه این باشد كه از تركیبی از روش های كیفی و كمی استفاده نمود.

از روش‌های متداول در تحقیقات بازاریابی کمی می‌توان در حوزه‌های زیر استفاده كرد.

3-1- تحقیقات درباره بازار :  بررسی سهم بازار یك محصول یا شركت در مقایسه با رقبا، بررسی چگونگی بخش‌بندی بازار، بررسی كانال‌های توزیع در مقایسه با رقبا، امكان‌سنجی ورود محصول جدید به بازار و . . .  .

3-2- تحقیقات درباره مشتری و مصرف‌كننده: بررسی ویژگی‌های جمعیتی مشتریان محصول، بررسی الگوی خرید مشتریان، بررسی الگوی مصرف مشتریان، بررسی میزان وفاداری مشتریان به مارك‌تجاری، بررسی میزان رضایت مشتریان از محصول، بررسی نیازها، خواسته‌ها و انتظارات مشتریان از محصول، بررسی ویژگی‌های بازار هدف در فرایند تصمیم‏گیری خرید و . . .  .

3-3- تحقیقات درباره محصول و خدمت:بررسی ویژگی‌های محصول در مقایسه با رقبا، بررسی جایگاه شركت در بازار هدف (شناخت، عملكرد، نگرش، رضایت)، بررسی جایگاه محصولات یك شركت در بازار هدف از نظر محصول، قیمت، توزیع و پیشبرد فروش، پیش‌آزمون محصول جهت دستیابی به سلیقه مصرف‌كنندگان، بررسی شاخص‌های محصول شامل سهم بازار، سهم در اذهان ، نفوذ در مخاطبان، ترجیح محصول، بررسی بسته‌بندی محصول و . . .  .

shadow1

 

[1]-  Desktop Research Methods

[2]- Qualitative Market Research Methods

[3]- Quantitative Market Research Methods

[4]- Depth Interview

[5]- Focus Group

[6]- Brain Storming

[7]- Observation

shadow1

روش شناسی تحقیقات بازاریابی در پارک بازاریابی ایران: 

تعیین معیارهای تأثیرگذار بازاریابی بر اساس نظر خبرگان، مطالعات كتابخانه‌ای و روش‌های كیفی صورت می‌گیرد و جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه بین خبرگان به‌صورت كمّی خواهدبود. تحقیقات با توجه به استفاده از نظریه‌ها، اصول و قوانینی که در تحقیقات بنیادی تدوین شده‌اند. بکارگیری و کاربرد آن‌ها برای حل مسائل اجرایی و واقعی و تأکید بر شناخت موثرترین فعالیت، براساس طبقه‌بندی برمبنای هدف، در زمره تحقیقات کاربردی می‌باشد. به طور کلی؛ در ابتدا، اطلاعات تحقیقات بازاریابی از طریق تحقیقات كتابخانه ای (مثلاً اینترنت و اطلاعات موجود در شرکت ها) و تحقیقات كیفی (مثلاً مصاحبه عمیق) گردآوری می‌شود و برای دریافت اطلاعات صحیح، دقیق و تصمیم ساز از تحقیقات كمی (مثلاً پرسشنامه ای) بهره خواهیم برد.

 

 

shadow1

خروجی‌ها و نتایج تحقیقات بازاریابی

ایجاد بهره‌وری قابل ملاحظه در هزینه‌های جاری سازمان

تمركز ذی‌نفعان بر روی اصول تأثیرگذار بر درآمدها

شناسایی درست زنجیره ارزش (تأمین و عرضه) به منظور بهینه‌سازی زنجیره ارزش

ارائه كمپین تبلیغاتی هدفمند و با هزینه مناسب

صرف‌جویی در  هزینه‌های ترفیعی

انجام فعالیت‌های منسجم، یكپارچه و كارامد جهت افزایش درآمد

شناسایی نقاط فرصت و تهدید بازار و بهره‌برداری از آن‌ها (بازارهای بالفعل و بالقوه)

شناسایی تبلیغات اثربخش و كارا جهت فروش و برندسازی در صنعت و بازار هدف

گزارش وضعیت حضور در بازار

شناسایی نقاط ضعف و قوت شركت و بهره‌برداری از آن‌ها (شناسایی گره‌های درون سازمانی)

شناسایی انتظارات مشتریان و بازار از شركت

دستیابی به اهداف واقع‌گرایانه در برنامه‌ریزی سهم بازار

شناسایی درست اجزاء و عناصر بازاریابی در صنعت مربوطه

شناسایی نیازهای آموزشی در حوزه بازاریابی و فروش در داخل شركت و شبكه نمایندگی‌ها و فروشندگان